Jak okna tracą ciepło
Straty ciepła przez okno wynikają z kilku mechanizmów: przewodzenia przez szybę i ramę, konwekcji (cyrkulacja powietrza przy zimnej szybie) i promieniowania. Nawet przy temperaturze zewnętrznej -10°C zimna szyba „wychładza" pomieszczenie przez efekt konwekcji — zimne powietrze opada wzdłuż szyby tworząc przeciąg.
Osłony okienne mogą zmniejszyć straty konwekcyjne i radiacyjne, tworząc warstwę izolującą między szybą a pomieszczeniem.
Plisy komórkowe — najlepsza izolacja zimą
Plisy komórkowe (honeycomb/cellular shades) zawdzięczają swoje właściwości izolacyjne komórkom powietrznym zamkniętym w tkaninie. Każda komórka działa jak mała przestrzeń powietrzna — podobnie jak szyba dwukomorowa. Wersje dwu- i trójkomórkowe oferują lepszą izolację niż jednokomórkowe.
Dla pomieszczeń od strony północnej i wschodnich, gdzie okna nie wnoszą zysku ciepła od słońca, plisy komórkowe pozwalają ograniczyć straty cieplne szczególnie w nocy, gdy ogrzewanie pracuje intensywnie.
Rolety zewnętrzne — skuteczna ochrona przed przegrzewaniem latem
W Polsce zachodnia i południowa ekspozycja okien jest główną przyczyną przegrzewania pomieszczeń latem. Rolety zewnętrzne blokują promieniowanie słoneczne zanim dotrze ono do szyby — jest to znacznie skuteczniejsze niż wewnętrzne zasłony czy rolety, które zatrzymują ciepło już po wniknięciu przez szybę.
Roleta zewnętrzna w pozycji zamkniętej przy jasnym kolorze lameli może odbić nawet kilkadziesiąt procent promieniowania. Prawidłowo dobrana do fasady może zmniejszyć zapotrzebowanie na chłodzenie w pomieszczeniu od strony południa.
Zasada: osłona zewnętrzna > osłona wewnętrzna
Każda osłona działająca na zewnątrz okna jest skuteczniejsza energetycznie niż analogiczna wewnętrzna, bo blokuje ciepło przed wniknięciem do budynku. Roleta wewnętrzna, zasłona i żaluzja działają na ciepło już w pomieszczeniu.
Żaluzje a izolacja — mit i rzeczywistość
Żaluzje aluminiowe poziome mają słabe właściwości termoizolacyjne — lamele są cienkie i nie tworzą wystarczającej bariery dla konwekcji. Ich główną zaletą jest regulacja dopływu światła, nie izolacja. W porównaniu do plis komórkowych różnica jest istotna.
Zasłony i firany — niski efekt izolacyjny
Ciężkie zasłony z gęstej tkaniny mogą nieznacznie ograniczać straty ciepła przez okno, lecz efekt zależy od szczelności ich ułożenia przy ścianie. Zasłona wisząca luzem na drążku nie tworzy bariery konwekcyjnej. Zasłona z magnetycznymi uszczelniaczami przy podłodze i ścianie jest skuteczniejsza, ale trudna w codziennym użytkowaniu.
Zalecenia dla polskiego klimatu — sezonowe podejście
- Zima (październik–marzec) — opuszczaj rolety i zasłony na noc na wszystkich oknach, szczególnie od strony północnej. Odsłaniaj w ciągu dnia okna od strony południowej — zysk słoneczny jest wartościowy.
- Lato (maj–wrzesień) — na oknach od strony zachodniej i południowej stosuj osłony zewnętrzne lub zaciągaj rolety przed południem. Wietrz wczesnym rankiem, zanim temperatura wzrośnie.
Dobór właściwego rodzaju rolety opisuje artykuł Rodzaje rolet i żaluzji okiennych.